„Przeszłość badana wielowymiarowo. Pamięci prof. Władysława Duczko”.

Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanów, uczestniczyło w konferencji naukowej „Przeszłość badana wielowymiarowo. Pamięci prof. Władysława Duczko”.

Dwudniowa konferencja zgromadziła liczne grono badaczy z różnych ośrodków naukowych w Polsce i za granicą, reprezentujących wiele dyscyplin zajmujących się badaniem przeszłości. Program wydarzenia obejmował szerokie spektrum zagadnień – od badań nad pradziejami, poprzez archeologię i historię wczesnego średniowiecza, aż po refleksje dotyczące epok późniejszych oraz współczesnych metod interpretacji źródeł historycznych i archeologicznych. Różnorodność tematyczna wystąpień była świadomym nawiązaniem do zainteresowań naukowych profesora Władysława Duczko, który w swojej pracy badawczej łączył różne perspektywy badawcze i podkreślał znaczenie interdyscyplinarności w poznawaniu przeszłości.

Profesor Władysław Duczko był wybitnym archeologiem i historykiem, którego dorobek naukowy w istotny sposób przyczynił się do rozwoju badań nad wczesnym średniowieczem w Europie Środkowej i Północnej. Szczególne miejsce w jego zainteresowaniach zajmowały dzieje pierwszych Piastów, proces kształtowania się wczesnopiastowskiego państwa oraz kontakty kulturowe i handlowe łączące obszary nadbałtyckie ze światem Europy Środkowej. W swoich badaniach zwracał uwagę na rolę kontaktów skandynawsko-słowiańskich oraz na znaczenie źródeł archeologicznych w rekonstrukcji najstarszych dziejów ziem polskich.

Podczas konferencji miałam przyjemność wygłosić prelekcję zatytułowaną „Od Farskiej Góry po murowany zamek”, poświęconą rozwojowi średniowiecznego ośrodka w Ciechanów. Wystąpienie koncentrowało się na przemianach osadniczych oraz kształtowaniu się lokalnego centrum administracyjnego i gospodarczego w okresie od wczesnego średniowiecza po późne średniowiecze. Omówiono najstarsze ślady osadnictwa związane z funkcjonowaniem grodu na tzw. Farskiej Górze, rozwój zaplecza osadniczego oraz znaczenie tego miejsca w strukturze osadniczej północnego Mazowsza.

Istotną częścią wystąpienia było także przedstawienie procesu przekształcania się wczesnego ośrodka grodowego w ważne centrum władzy książęcej, którego materialnym wyrazem stała się budowa murowanej rezydencji – Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie. Prelekcja ukazywała długotrwały proces rozwoju przestrzennego i funkcjonalnego miasta oraz rolę, jaką odgrywało ono w systemie administracyjnym i obronnym średniowiecznego Mazowsza.

Konferencja była nie tylko okazją do prezentacji wyników najnowszych badań, lecz także do przypomnienia sylwetki i dorobku profesora Władysława Duczko oraz jego wkładu w rozwój badań nad wczesnym średniowieczem. Wystąpienia i towarzyszące im dyskusje podkreślały znaczenie interdyscyplinarnego podejścia do badań nad przeszłością, które było jednym z najważniejszych elementów jego pracy naukowej.

Udział Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie w tym wydarzeniu stanowił również ważną okazję do zapoznania się z aktualnymi kierunkami badań archeologicznych i historycznych, a także do wymiany doświadczeń z badaczami zajmującymi się problematyką wczesnego średniowiecza, początków państwowości na ziemiach polskich oraz dziejów regionów historycznych. Spotkanie to stworzyło przestrzeń do dyskusji nad nowymi metodami interpretacji źródeł oraz rolą badań regionalnych w rekonstrukcji historii Polski.

Organizatorami konferencji był Instytut Archeologii, Wydział Nauk Historycznych UKSW w Warszawie i Muzeum Niepodległości w Warszawie we współpracy z Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

 

adiunkt Izabela Jakubowska-Antochów