Dział Historyczny został powołany do życia w 1984 roku. Jego pierwszym kierownikiem był Jerzy Pełka – historyk i pedagog (1953-2009). Obecnie funkcję kierownika działu pełni dr Bogumiła Umińska. W ramach swoich działań gromadzi, opracowuje i udostępnia zbiory datowane od czasów nowożytnych aż po artefakty współczesne, związane w szczególności z historią regionu i szlachtą mazowiecką. Obejmują one: archiwalia, fotografie, militaria, ordery, odznaczenia, medale, pieczęci, sztandary, umundurowanie i elementy uzbrojenia. Dział prowadzi także działalność naukowo-badawczą, wydawniczą i wystawienniczą w wielu obszarach. Ważną sferą tej niszy są też badania nad ziemiaństwem północnego Mazowsza. Ich efektem były m.in. konferencje naukowe z cyklu Ziemianie Mazowsza i wydane w ich ramach publikacje. Przez wiele lat dział organizował konkursy historyczne dla młodzieży szkolnej z północnego Mazowsza, dotyczące genealogii rodzinnych i historii regionu. Co roku przygotowuje Dzień Niepodległości, prezentując bohaterów zarówno lokalnych, jak też o znaczeniu ogólnonarodowym.
Do zakresu działania Działu Historycznego należy w szczególności:
- gromadzenie zabytków historycznych dotyczących historii Mazowsza ze szczególnym
- uwzględnieniem rodów mazowieckich wywodzących się ze szlachty;
- inwentaryzowanie i katalogowanie zgromadzonych muzealiów;
- opracowywanie dokumentacji naukowej zbiorów historycznych;
- przechowywanie, zabezpieczanie i konserwacja zbiorów;
- opracowywanie i organizowanie ekspozycji stałych i wystaw czasowych;
- prowadzenie badań naukowych wynikających z zadań Działu;
- udostępnianie zbiorów i informacji o nich.
E-mail: historia@muzeumciechanow.pl
