Dział Archeologiczny znalazł się w strukturach muzeum w 1979 roku, kiedy placówka w Ciechanowie zyskała miano Muzeum Okręgowego. Jego misją było pozyskiwanie i ochrona obiektów archeologicznych z północnego Mazowsza. Dział podejmował szereg inicjatyw badawczych. Już w latach 80. prowadzone były tam prace w Siemiątkowie Koziebrodzkim. W latach dziewięćdziesiątych dział archeologiczny muzeum prowadził systematyczne badania dotyczące osadnictwa okresu rzymskiego i wczesnośredniowiecznego w okolicach Dzierzgowa. Dział jest organizatorem m.in. wystaw czasowych i wydarzeń muzealnych w ramach Europejskich Dni Archeologii. W ramach swoich działań pozyskuje również artefakty archeologiczne z obszaru Mazowsza. W 2023 roku zbiór wzbogacił się o wczesnośredniowieczny miecz i dwa topory z X–XI w.
Do zadań Działu Archeologicznego należy w szczególności:
- gromadzenie muzealiów z zakresu historii kultury materialnej dawnych społeczeństw;
- organizowanie i udział w badaniach wykopaliskowych własnych;
- prowadzenie współpracy z Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz innymi organami w ratowniczych pracach archeologicznych na terenie Mazowsza;
- inwentaryzowanie i katalogowanie pozyskiwanych zbiorów archeologicznych;
- opracowywanie dokumentacji naukowej zabytków archeologicznych;
- opracowywanie i organizowanie ekspozycji stałych i wystaw czasowych z dziedziny archeologii i udostępnianie zbiorów i informacji o nich.
E-mail: archeologia@muzeumciechanow.pl
