Włodzisław I

Włodzisław I – ur. ok. 1406/1409 r., zm. 1455 r. Był najmłodszym synem Siemowita IV i Aleksandry Olgierdówny. Sprawował rządy wraz z braćmi w latach 1426-1434. Rok po objęciu rządów zawarł porozumienie z braćmi dotyczące wspólnej polityki wewnętrznej i zewnętrznej. Uczestniczył w zjeździe w Łucku w 1429 r. Dwa lat później poparł króla Polski w konflikcie ze Świdrygiełłą. W 1432 r. zawarł rozejm z zakonem krzyżackim. Nie uczestniczył natomiast w koronacji Władysława III na króla Polski, co mogło być wyrazem konfliktu.

Po podziale Mazowsza objął we władztwo ziemię płocką z Płockiem oraz ziemie wiską, zawkrzeńską, płońską, miasta Bielsk, Raciąż i Mławę, a także kilka wsi na lewym brzegu Wisły. Po śmierci brata Kazimierza objął też rządy w dzielnicy rawskiej. W późniejszym czasie objął władzę w ziemi sochaczewskiej oraz gostynińskiej.

Od 1435 r. zaczął realizować własną politykę. Odnowił przywileje dla osadników z czasów panowania Janusza I i Bolesława IV. Za jego czasów doszło także do weryfikacji części nadanych wcześniej przywilejów. W latach 1435-1454 do skarbca książęcego wpłynęło 483 kopy groszy ze sprzedaży gruntów. Po wykupieniu ziemi wiskiej dokonał na niej nowych lokacji i rozszerzył dotychczasowe prawa i przywileje. Mieszkańcy Wizny zostali zwolnieni z podatków na okres 8 lat. Miasto w 1435 r. otrzymało także prawo chełmińskie. Rok później lokował Wąsosz i nadał mu prawo chełmińskie, później lokował także Radziłów, chociaż w jego przypadku pełna lokacja została dokończona po wojnie trzynastoletniej.

W 1444 r. książę zawarł związek małżeński z Anną, córką Konrada V Kąckiego, księcia oleśnickiego. Z tego małżeństwa doczekał się synów Siemowita VI i Włodzisława II.

W 1454 r. wybuchła wojna. Książęta mazowieccy z Włodzisławem I na czele starali się zachować neutralność, jednak książę zgodził się w czasie konfliktu na przepuszczenie wojsk krzyżackich przez swoje terytorium i zorganizowanie zaciągu. Książęta liczyli na ustępstwa terytorialne ze strony Kazimierza Jagiellończyka. W tym samym roku zadeklarowali pomoc królowi w toczącej się wojnie. Król jednak nie zgodził się na ustępstwa terytorialne.

Sytuacja Włodzisława zmieniła się po śmierci jego najbliższego sojusznika, Bolesława IV. Jego pozycja znacząco osłabła. W związku z kontaktami Włodzisława z Krzyżakami, Kazimierz tracił zaufanie do księcia mazowieckiego, jednocześnie naciskając na niego, by zmienił swoją politykę. Włodzisław odmówił ostatecznie wielkiemu mistrzowi pośredniczenia w dążeniu do mediacji brandenburskiej w konflikcie z Polską.

Zmarł pod koniec 1455 r. w Białym Mieście najprawdopodobniej w wyniku szybkiego postępu gruźlicy. Został pochowany w katedrze płockiej.

Bibliografia:

O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 1895.
J. Grabowski, Poczet książąt mazowieckich, Kraków 2019, s. 224-226.

Grafika:

Domena publiczna – https://commons.wikimedia.org/