Wacław

Wacław – ur. w 1295, zm. w 1337. Był najmłodszym synem Bolesława II i Gaudemundy Zofii. Z tego powodu nie została mu przydzielona żadna ziemia podczas pierwszego podziału Mazowsza ok. 1309 r. (nie miał ukończonych 15 lat). Po śmierci ojca w 1313 r. otrzymał kasztelanie w Płocku, Wyszogrodzie i Gostyninie.

W 1320 r. poślubił księżniczkę litewską Elżbietę, córkę wielkiego księcia Giedymina, co wywołało niepokój Krzyżaków. Dodatkowo spory graniczne spowodowały, że w 1321 r. w Golubiu Wacław zawarł układ z Krzyżakami, obiecując w zamian za umorzenie pretensji granicznych, niepopieranie nieprzyjaciół Zakonu. Nie spowodowało to pogorszenia relacji z Litwinami, ani z królem polskim, co świadczy o chęci zachowania równowagi i niezależności w polityce zewnętrznej z Polską, Litwą i zakonem krzyżackim. W 1323 r. Litwini na prośbę Wacława dokonali najazdu przeciwko Anastazji, księżnej dobrzyńskiej, czego powodem była sukcesja tronu po wygaśnięciu książąt z linii Romanowiczów.

Po zakończeniu konfliktu między książętami a Władysławem Łokietkiem i podpisaniu rozejmu we Włocławski, Wacław zerwał sojusz z Zakonem. Krzyżacy zaś podpisali układ z Janem Luksemburskim przeciwko królowi i książętom mazowieckim. W 1329 r. Wacław wraz królem odparli atak na Płock. Jednak, gdy doszło do oblężenia miasta, Wacław został zmuszony uznać króla czeskiego za sędziego we wszystkich sporach z Zakonem i obiecał mu pomoc przeciw królowi polskiemu. Ponadto zmusił księcia do hołdu lennego i zobowiązał się do niepodejmowania żadnych kroków w celu jego unieważnienia. Było to skutkiem słabości Wacława i braku pomocy ze strony braci.

Książę zmarł 17 maja 1337 r. w Wyszogrodzie i został pochowany w katedrze w Płocku. Po nim rządy objęła żona Elżbieta jako regentka i opiekunka syna Wacława, Bolesława III.

 

Bibliografia:

O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 1895.
J. Grabowski, Poczet książąt mazowieckich, Kraków 2019, s.J.  86-91.

Grafika:

Pieczęć Wacława I Płockiego.
Fot. Mathiasrex (Maciej Szczepańczyk) / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0.
Grafika niezmieniana.