Siemowit V

Siemowit V – ur. ok. 1390 r., zm. 1442 r. Był synem księcia Siemowita IV i Aleksandry Olgierdówny. Najmłodsze lata spędził u boku Władysława Jagiełły.

Brał udział w bitwie pod Grunwaldem, gdzie strzegł króla. W 1416 r. uczestniczył w soborze w Konstancji. Po osiągnięciu odpowiedniego wieku został dopuszczony do współrządów, lecz bez własnej dzielnicy. W latach 20-tych XIV w. zastępował wraz z bratem chorego ojca w czynnościach prawnych. Podpisał wraz z bratem Kazimierzem zależność od Polski. Od zgonu Siemowita IV pełnił rządy niedzielne wraz z braćmi w Księstwie Płockim i ziemi bełskiej.

W 1429 r. wziął udział w wojnie ze Świdrygiełłą, księciem litewskim, w której pełnił funkcję naczelnego wodza wojsk koronnych. W nagrodę otrzymał od króla powiat żydaczowski oraz kilka osad w powiecie hrubieszowskim w ziemi chełmińskiej. W 1433 r. wziął również udział w wyprawie przeciwko zakonowi krzyżackiemu. Rok później doszło do podziału dziedzictwa Siemowita IV. Siemowit v otrzymał ziemie rawską, sochaczewską i gostynińską. Bracia uregulowali też między sobą relacje, co miało zapobiec różnego rodzaju konfliktom.

W 1438 r. Siemowit V wraz z bratem Włodzisławem I sprzeciwili się objęciu tronu czeskiego przez Kazimierza Jagiellończyka. A zaraz później wraz z Bolesławem IV zawarli układ  wzajemnej pomocy w obronie wolności Mazowsza.

Siemowit V był mężem Małgorzaty, córki księcia raciborskiego Janusza II i wdowy po księciu oświęcimskim Kazimierzu. Małżeństwo zostało zawarte ok. 1435 lub 1436 r. Z tego związku miał córkę Małgorzatę, późniejszą żonę Konrada IX Czarnego. Niedługo po ślubie Siemowit zabezpieczył żonę dokonując na jej rzecz zapisów uposażenia w postaci ziemi gostynińskiej. W międzyczasie potwierdził przywileje lokacyjne dla Sochaczewa, Gąbina i Mszczonowa. Lokował też miasto Osmolin i ufundował w nim kościół. Ufundował też świątynię w Sannikach i kaplicę w Gostyninie. Sprawując władzę regularnie odwiedzał miejscowości w swoim władztwie. Nadawał i potwierdzał im także kolejne prawa i przywileje, m.in. dla Budzieszowic czy Bolimowa.

Pod koniec roku 1441 r. został poproszony przez Władysława Jagiellończyka o pomoc w wyprawie na Węgry, jednak na nią nie zareagował, prawdopodobnie z powodu ciężkiej choroby. Zmarł 16 lutego 1442 w Nowym Dworze. Został pochowany w Rawie w kościele pw. św. Piotra i Pawła. Jego władztwo zostało podzielone między braci Kazimierza i Włodzisława, nadania królewskie wróciły do Korony, a ziemia gostynińska była pod władztwem księżnej Małgorzaty.

 

Bibliografia:

O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 1895.
J. Grabowski, Poczet książąt mazowieckich, Kraków 2019, s.190-195.
A. Supruniuk, Siemowit V, [w:] PSB, t. 37, Warszawa–Kraków 1996–1997, s. 81-84.

Grafika:

 Stemmata Polonica. Rękopis nr 1114 klejnotów Długosza w Bibliotece Arsenału w Paryżu, wyd. Helena Polaczkówna, Lwów 1926, s. 29,
[dostęp cyfrowy: https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=46903].