Siemowit II

Siemowit II – ur. w 1283 r., zm. w 1345 r. Był najstarszym synem Bolesława II i jego pierwszej żony Gaudemundy Zofii, córki Trojdena wielkiego księcia litewskiego. Po ukończeniu wieku sprawnego, zastępował ojca w czynnościach prawnych.

Około 1310 r. Siemowit otrzymał kasztelanię warszawską, którą władał do śmierci ojca. To z jego czasów pochodzi najstarsza znana wzmianka o Warszawie i jej roli jako rezydencji książęcej. W 1313 r. wyniku podziału spadku po ojcu objął ją jego brat Trojden wraz z księstwem czerskim, zaś Siemowit przejął Mazowsze obejmujące ziemie rawską, sochaczewską, ciechanowską, zakroczymską oraz wiską. Stolicą jego władztwa była Rawa. Przejął jednocześnie zwierzchnictwo nad Łowiczem i dobrami pułtuskimi biskupstwa płockiego. Trzeci brat Wacław objął ziemie z ośrodkami w Płocku, Wyszogrodzie i Gostyninie.

Siemowit wraz z braćmi kontynuował politykę ojca, współpracując z Władysławem Łokietkiem. Zaowocowało to m.in. osadzeniem na tronie Rusi Czerwonej jego bratanka, Bolesława Jerzego.

W 1324 r. nastąpił najazd litewski na północno-wschodnie Mazowsze. Zniszczono 80 osad w dobrach książęcych i rycerskich oraz 37 w dobrach biskupstwa płockiego. Podobnie stało się z dobrami klasztornymi płockimi. Litwini wzięli do niewoli ok. 2 tys. jeńców. Dodatkowo legacja papieska nie rozwiązała problemu krzyżackiego, co groziło ponownymi najazdami. Rok później Siemowit wraz z braćmi wystosował pismo do papieża o unieważnienie rozejmu między Litwą i Zakonem. Po rozmowach doszło do zawarcia w Brodnicy w 1326 r przymierza z Zakonem Krzyżackim, uzyskując gwarancje bezpieczeństwa. Spowodowało to, że wraz z braćmi został zaliczony przez Władysława Łokietka do poddanych krzyżackich. Skutkowało to w następnym roku najazdem polskim na Wacława i oblężeniem Gostynina. W tym samym czasie Litwini dokonali najazdu na tereny Siemowita. W tej sytuacji wezwano na pomoc Krzyżaków, którzy odnosząc pewne sukcesy w Gostyninie i Kowalu, następnie przegrali z Władysławem Łokietkiem pod Włocławkiem, co zakończyło się zawarciem rocznego pokoju.

Od tego czasu doszło do zbliżenia z królem. Gdy podczas wyprawy Jana Luksemburskiego na Płock, Wacław uznał się jego lennikiem, czego nie zaaprobował Siemowit wraz z bratem. W 1334 r. Siemowit odmówił Krzyżakom oferowanej mu władzy w ziemi brzeskiej, co zbliżyło go do króla Kazimierza Wielkiego. W 1337 r. zawarto w Inowrocławiu układ pokojowy, w którym Krzyżacy obiecali ochronę interesów książąt mazowieckich. Siemowit, dążąc do zachowania niezależności Mazowsza, pozostawał nieufny wobec króla polskiego. Dopiero zjazd w Rawie spowodował uregulowanie kwestii politycznych oraz spornych odcinków granicy Mazowsza i Zakonu. W 1343 r. Siemowit  podpisał układ, w którym uregulował przebieg granicy własnej dzielnicy z Krzyżakami, która przetrwała aż do XX wieku.

Działał na rzecz własnego władztwa i instytucji kościelnych. Potwierdził cystersom dotychczasowy immunitet na dobra mogielnickie oraz pozwolił im na ich lokowanie na prawie średzkim. Podobnie postąpił w przypadku benedyktynów, którym pozwolił na lokację dóbr jeżowskich i Chojnaty na prawie niemieckim, obdarzając je immunitetem. W kwestiach gospodarczych zezwolił na swobodny przejazd przez Mazowsze kupców z Prus, Krakowa i Sandomierza i innych obszarów.

Siemowit zmarł 19 lutego 1345 r. w Wiskitkach i został pochowany w katedrze płockiej. Nie był żonaty i nie pozostawił po sobie potomków. Jego spadek został podzielony na bratanków.

 

Bibliografia: 

O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 1895.
J. Grabowski, Poczet książąt mazowieckich, Kraków 2019, s. 68-73.
K. Pacuski, A. Świeżawski, Siemowit II, [w:] PSB, t. XXXVII, z. 152, Warszawa-Kraków 1996, s. 69-72.

Grafika:

Domena publiczna – https://commons.wikimedia.org/