Bolesław V

Bolesław V – ur. ok. 1453 r., zm. 1488 r. Był synem Bolesława IV i Barbary, córki Aleksandra, księcia kijowskiego.

Na mocy podziału objął w posiadanie ziemię warszawską z Warszawą, powiaty błoński (bez Błonia) i tarczyński, ziemię zakroczymską i nurską, oraz kilka wsi w ziemi ciechanowskiej. Wkrótce po objęciu rządów utracił za zobowiązania finansowe ziemię zakroczymską na rzecz Konrada III. Podobnie z powiatami błońskim, tarczyńskim i kamienieckim, które przeszły we władanie Janusza II.

Książę dbał o rozwój Warszawy, zwłaszcza jej nowej części. Nadał mieszkańcom uwolnione od podatków grunty, potwierdził przywileje związane organizacją samorządu, uwolnił też mieszkańców od ceł. Ustanowił również jarmark na dzień św. Jadwigi i podzielił dochód od jatek rzeźniczych. W 1481 r. Warszawa otrzymała przywilej na posiadanie łaźni i postrzygalni sukna. W Starej Warszawie uwolnił wójtostwo od obciążeń wojennych, nadał przywilej na wyłączną sprzedaż piwa wareckiego, obiecał także nie nakładać nowych podatków. Dokonał również wielu nadań na terenie Warszawy dla swoich współpracowników.

Pod koniec lat 70-tych XV w. doszło do konfliktu pomiędzy synami Bolesława IV. W 1477 r. zawarł związek małżeński z Anną, córką Zygmunta z Radzanowa, co było jednym z powodów sporu. Była nim też finansowa lekkomyślność Bolesława i jego dążenia do uniezależnienia się od braci. Bolesław stworzył własną kancelarię, którą kierował brat Anny, Jan Radzanowski. W 1478 r. doszło do mediacji w sporze z Konradem III. Zjazd w Płońsku doprowadził do ugody, na mocy której Bolesław zrezygnował z samodzielności od rodzeństwa. W tym samym czasie doszło też do odwołania kanclerza. Bolesław rozwiązał także małżeństwo z Anną Radzanowską, która wyjechała do Warszawy.

Książę zmarł 27 kwietnia 1488 r. w Łomży. Bolesław V miał zostać pochowany w Warszawie, jednak jej władze nie wpuściły pozostałych przy życiu książąt do miasta. Wywołane było to niechęcią do nich, zwłaszcza do Konrada III z powodu jego wcześniejszych zatargów. Mieszczanom nie podobała się także nieuregulowana sytuacja dotycząca podziału władztwa pomiędzy książętami. Sytuacja uspokoiła się po kilkudniowych negocjacjach i ostatecznie ciało księcia złożono w kolegiacie św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

 

Bibliografia:

O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 1895.
J. Grabowski, Poczet książąt mazowieckich, Kraków 2019, s. 302-310.

Grafika:

K. Stronczyński, Pomniki książęce Piastów lenników dawnej Polski w pieczęciach, budowlach, grobowcach i innych starożytnościach, zebrane i objaśnione, Piotrków 1888.