Bolesław III

Bolesław III – ur. 1325/1328 r., zm. 1351 r. Był synem Wacława i Elżbiety Giedyminówny. Po śmierci ojca objął we władanie Płock z Raciążem, Sierpcem i Szreńskiem, Wyszogród z Płońskiem i wschodnią częścią Zawkrza, Gostynin z Gąbinem i terenami koło Sochaczewa na lewym brzegu Bzury.

Samodzielne rządy rozpoczął między 1340 a 1343 r. O początkach jego działalności wiadomo tyle, że już w 1341 r. miał zobowiązać się do złożenia hołdu synowi Jana Luksemburskiego – Karolowi. Odbyło się to za zgodą króla Kazimierza Wielkiego, z którym był powiązany przez koligacje rodzinne. Jego matka Elżbieta była siostrą pierwszej żony króla polskiego. Z tego powodu nie pomógł Czechom w wojnie zakończonej  pokojem w Namysłowie w 1348 r.

Gdy zmarł jego stryj Siemowit, Bolesław objął połowię jego władztwa, w skład której wchodziły ziemia sochaczewska, zakroczymska z Makowem i Różanem oraz północno-wschodnia część ziemi wiskiej z Wizną i Goniądzem.

Poprzez działania obronne oparte o grody w Sochaczewie i Gostyninie dokonał obrony Księstwa Płockiego, przyczyniając się jednocześnie do ataku Kazimierza Wielkiego n Litwinów pod Bzurą. W listopadzie 1342 r. zawarto w Bratianie ugodę pomiędzy Bolesławem III, Siemowitem II i mistrzem krzyżackim Ludolfem Konigiem von Wattzauem dotyczącą podziału obszaru leżącego między górną a środkową Nidą a górnym Orzycem po bród Sgiersk na dwie równe części. Chociaż nie było to porozumienie korzystne, to jednak jego trwałość na długo wyznaczył północną granicę Mazowsza z terenami pruskimi.

W polityce wewnętrznej Bolesław zajmował się bieżącymi sprawami, nie zdążył podjąć się dalekosiężnych planów z powodu krótkiego okresu sprawowania rządów. Przyznawał immunitety ekonomiczno-sądowe, nadawał wsie, potwierdzał prawa do miejscowości ich włodarzom, umożliwiał lokowanie nowych (np. Bodzanów). Świadczy to o dużym zaangażowaniu w rozwój własnego władztwa. Sam siebie tytułował księciem Mazowsza i panem płockim.

W 1351 r. udzielił pomocy królowi Kazimierzowi Wielkiemu w jego wyprawie na Litwę. Wówczas wielki książę litewski Kiejstut dokonał przyjęcia chrztu, z którego się wycofał, co spowodowało rozpoczęcie działań zbrojnych. Prawdopodobnie w czasie pościgu za uciekającym księciem lub podczas przeprawy przez Bug, Bolesław III zginął.

Został pochowany w Płocku w katedrze pw. św. Zygmunta. Nie pozostawił po sobie potomków. Jego księstwo poza ziemiami sochaczewską i gostynińską, które trafiły do Siemowita III i Kazimierza I, przeszło pod władanie króla polskiego.

 

Bibliografia:

O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 1895.
J. Grabowski, Poczet książąt mazowieckich, Kraków 2019, s. 98-101.

Grafika:

Domena publiczna – https://commons.wikimedia.org/