„Wiktor Gomulicki. Chłopiec w niebieskim mundurku”

Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie
zaprasza do zwiedzania wystawy przygotowanej przez
Muzeum Regionalne w Pułtusku
pt. „Wiktor Gomulicki. Chłopiec w niebieskim mundurku”
Budynek ekspozycyjny Muzeum, ul. Warszawska 61

15.06.2010r. o godz. 13.00 w budynku ekspozycyjnym przy
ul. Warszawskiej 61 odbyło się otwarcie wystawy poświęconej życiu i twórczości Wiktora Gomulickiego. Na otwarciu była obecna Pani Anna Henrykowska – dyrektor Muzeum Regionalnego w Pułtusku, która osobiście oprowadziła gości po wystawie. Było to ciekawe przeżycie, ponieważ nawiązywała do wspomnień Gomulickiego spisanych w książce p.t. „ Historia niebieskiego Mundurka”. Wystawa składa się z plansz przedstawiających Pułtusk a raczej jego zabytki z XIX wieku, czyli za czasów Wiktora Gomulickiego. W zaaranżowanej klasie szkoły rosyjskiej możemy zobaczyć ławki, na których umieszczono kałamarze i gęsie pióra, tablicę i mundurek – niebieski typowy dla uczniów tego okresu. Warto więc odwiedzić nasze muzeum i zapoznać się z twórczością tego mazowieckiego poety, powieściopisarza, eseisty, badacza historii Warszawy, kolekcjonera i jednego z najważniejszych twórców polskiego pozytywizmu. Ponadto uczniom szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych proponujemy lekcję muzealną związaną z życiem i twórczością Wiktora Gomulickiego, historią Niebieskiego Mundurka połączoną z warsztatami pisania gęsim piórem w języku rosyjskim.

Wszystkich serdecznie zapraszamy !

Lekcje muzealne – tel. 23 672 55 87

Czytaj więcej

90. ROCZNICA BITWY WARSZAWSKIEJ 1920 r.-2010 – do 28.02.2011r.

Serdecznie zapraszamy do zwiedzania wystawy czasowej
„1920 r. – Mazowsze Północne w obronie niepodległości”
w budynku ekspozycyjnym Muzeum przy ul. Warszawskiej 61

W dniu 21 lipca 2010 r. w Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie została otwarta wystawa „1920 r. – Mazowsze północne w obronie niepodległości”. Wystawa rozpoczyna cykl imprez poświęconych 90. Rocznicy Bitwy Warszawskiej, organizowanych przez jednostki samorządowe, placówki kultury, organizacje pozarządowe, działające na terenie 5. powiatów: ciechanowskiego, mławskiego, nowodworskiego, płońskiego i pułtuskiego.
Jest pierwszą w historii muzeum ekspozycją, poświęconą temu wydarzeniu. Bitwa Warszawska, w ślad za określeniem i publikacją brytyjskiego dyplomaty i historyka, Edgara Vincenta hrabiego d`Abernon, jest zaliczana do 18. najważniejszych bitew świata. Sam Marszałek Józef Piłsudski, główny jej autor docenił ją chyba jeszcze bardziej, mówiąc: „Ta wojna omal nie wstrząsnęła losami całego cywilizowanego świata a dzieło zwycięstwa naszego stworzyło podstawy dziejowe”. Słowa te stanowią główne motto wystawy i przygotowanego folderu.
Wystawa podzielona jest na kilka sekwencji. W klimat wydarzeń poprzedzających Bitwę, który był patriotycznym zrywem narodu, wprowadzają odezwy i plakaty. Odezwy pozwalają przeanalizować ogromne zaangażowanie powołanej ponad podziałami politycznymi Rady Obrony Państwa, której powierzono wszelkie działania związane z przygotowaniem do wojny. Należało do nich m.in. wydawanie aktów prawnych z klauzulą natychmiastowej wykonalności. Na wystawie znajduje się m.in. druk ulotny informujący o Ustawie o Reformie rolnej z 15 lipca 1920 r., która przyznawała ziemię bezrolnym i małorolnym, szczególne preferencje przewidując dla żołnierzy i inwalidów wojennych, Odezwa premiera W. Witosa z 6 sierpnia do mieszkańców Warszawy, wzywająca do jednoczenia się społeczeństwa w obliczu zagrożenia ze strony wroga czy Ogłoszenie ROP z 20 lipca informujące o wprowadzeniu wojskowych sądów doraźnych za zdradę państwa.
Licznie prezentowane na wystawie barwne plakaty podkreślały zagrożenia, płynące z ewentualnego zalewu bolszewizmu, jak też miały niezwykle patriotyczną wymowę i zachęcały do wstępowania do wojska. Przyświecały im hasła: „Do broni!”, „Ojczyzna w niebezpieczeństwie!”, „Ojczyzna wzywa!”, „Na front!” i inne. Eksponaty te prezentujemy dzięki życzliwości Muzeum Niepodległości w Warszawie.
Odezwę na ten apel podkreślają m.in. zdjęcia harcerzy i wielu innych osób z północnego Mazowsza, uczestniczących w wojnie. Powszechną ofiarność polskiego społeczeństwa symbolizuje tu metalowa obrączka, którą otrzymywał każdy w zamian za oddanie złotej. Było to zjawisko masowe. Urzędnicy włączali się w tę akcję poprzez opodatkowanie swoich dochodów, ziemianie dodatkowo wspierali działania na rzecz obronności poprzez przekazywanie zaprzęgów konnych i furażu.
Zasadniczą część ekspozycji stanowią plansze dydaktyczne, opracowane na bazie literatury przedmiotu, które sygnalizują istotne zdarzenia, jakie miały miejsce na terenie północnego Mazowsza, będące udziałem różnych formacji wojskowych, wchodzących w skład 5 Armii gen. W. Sikorskiego. Podkreślają one okoliczności walk, ich charakter, informują o dowódcach i walczących bohaterach. Podparte są archiwalną dokumentacją zdjęciową. W przeważającej części przedstawiają groby i pomniki – ślady heroicznych zmagań. Są to plansze, które informują o bitwach w miasteczkach północnego Mazowsza i ich okolicach. Należały do nich walki o Płońsk, z podkreśleniem najważniejszej z nich, tj. pod Arcelinem, Nasielsk i upamiętnioną na tablicy Grobu Nieznanego Żołnierza bitwą pod Borkowem, Mławę i bitwę pod Strzegowem. Plansze przedstawiają także walki o wyzwolenie Pułtuska, bitwę pod Sarnową Górą i mający, jak się okazuje kluczowe znaczenie w zwycięstwie Bitwy Warszawskiej tzw. zagon na Ciechanów, w którym to 203 Ochotniczy Pułk Ułanów Kaliskich zdobył bolszewicką radiostację.
5 Armia liczyła ok. 30 tys. piechoty, niecałe 4 tys. kawalerii, 450 ckm, 170 dział. Siły wroga były 3-krotnie wyższe. Wystawa prezentuje pewien przekrój broni, którą posługiwali się zarówno żołnierze polscy jak też bolszewiccy. Wśród wyeksponowanych militariów znajduje się ok. 50 bagnetów produkcji niemieckiej, rosyjskiej, austriackiej, brytyjskiej, włoskiej i japońskiej. Bardzo ciekawymi egzemplarzami są pochodzące z prywatnej kolekcji Pana Krzysztofa Szczegłowa z Warszawy bagnety zastępcze do kb Manlichera.
Broń biała to także szable prod. rosyjskiej, tzw. „szaszki” różnych wzorów, szable francuskie, austriackie i szabla polska wz. 1917.
Karabiny powtarzalne tworzą odzwierciedlania ówcześnie występującej sytuacji w uzbrojeniu walczących wojsk. Są to karabiny austriackie systemu Werndla, Manlichera; włoski kb Manlicher-Carcano wz. 1891, karabiny systemu Mausera (wz. 1898 prod. fabryki broni w Gdańsku, wykonanej w Polsce i przemieszczanej do Warszawy na miejsce fabryki Gerlacha na Woli) oraz produkowany przez firmę Steyr, Mauser, wz. 1912 wzoru meksykańskiego. Jest też karabin brytyjski Enfield wz. 1914, rosyjskie – Berdan, Mosin wz.1891, francuskie – Gras, Lebel wz. 1896/93, Berthier wz.16, japoński – Arisaka wz. 1897 i amerykański kb Winchester wz.1895.
W stylizowanym okopie na stanowiskach karabinów maszynowych można zobaczyć lkm Lewis wz.1915 i unikatowy ckm Maksim wz.1910 prod. rosyjskiej, przystosowany przez Niemców do strzelania amunicją mauserowską kal.7,92 mm. Jego unikatowość wynika również z zastosowania nietypowej podstawy, niespotykanej również w muzeach rosyjskich.
Bogato zaprezentowana część militarna była możliwa ponadto dzięki eksponatom użyczonym przez Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie oraz Muzeum Narodowego w Kielcach.
Znaczną część ekspozycji stanowią odznaki i oznaki pułków, biorących udział w bitwach, wreszcie ordery i odznaczenia, wśród nich Krzyż Walecznych ustanowiony właśnie wówczas, 11 sierpnia 1920 r., w obliczu potrzeby chwili, aby uhonorować największych bohaterów.
Na wystawie wyodrębniona została część podkreślająca działalność probolszewicką, poprzez przypomnienie funkcjonowania Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski, jego oddziałów w terenie, m.in. w Ciechanowie. Dla podkreślenia wagi jego złowrogiej działalności zaaranżowano plebanię w Wyszkowie, nawiązując do wydarzeń upamiętnionych w opowiadaniu S. Żeromskiego.
Istotę wydarzeń, związanych z Bitwą Warszawską podkreślają także obrazy W. Kossaka ”Potyczka ułanów z kozakami”, J. Kossaka „Cud nad Wisłą” (repr.) ze zbiorów Zamku Królewskiego w Warszawie oraz tegoż autora „Pościg ułanów” ze zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Muzeum Narodowe w Krakowie użyczyło obrazy W. Gutowskiego „Ks. Ignacy Skorupka” oraz cykl „Nad Berezyną”, którym podkreślamy odwrót polskich wojsk z frontu wschodniego, przed rozpoczęciem Bitwy Warszawskiej.
Założeniem wystawy jest nie tylko przypomnienie wydarzeń Bitwy Warszawskiej ale także ocalenie od zapomnienia wszelkich miejsc z nią związanych.

Medal jaki został wybity na okoliczność obchodów
„90. Rocznicy Bitwy Warszawskiej.”
Medal_90_rocznicy.jpg

Eksponaty ponadto użyczyli:
Wiesław Anuszewski, Ciechanów
Dariusz Czerniakowski, Płońsk
Hanna Barbara Majewska, Zgorzelec
Edward Malinowski, Pułtusk
Wiesław Ostrowski, Rzeczki-Wólki
Pracownia Dokumentacji Dziejów Miasta Płońska w Płońsku
Wszystkim osobom prywatnym i instytucjom serdecznie dziękujemy

Opracowanie: Bogumiła Umińska, dr Antoni Krzysztof Sobczak – autorzy wystawy
współpraca przy wystawie:
Urszula Adamiak
Joanna Nałęcz
Od września zapraszamy uczniów na lekcję muzealną.
Zapisy pod nr tel. 23 672 55 87

KALENDARIUM OBCHODÓW
90. ROCZNICY BITWY WARSZAWSKIEJ 1920 r.

21.07. – Ciechanów – Muzeum Szlachty Mazowieckiej
(godz. 14.00) otwarcie wystawy pt.
„1920 r. –Mazowsze Północne w obronie niepodległości”,
01.08. – Sarnowa Góra (godz. 14.00) – uroczystość o charakterze
patriotyczno–religijnym przy pomniku upamiętniającym
rocznice bitwy 16–18 sierpnia 1920 r.,
12.08. – Płońsk (Miejskie Centrum Kultury – godz. 17.00)
– Północne Mazowsze w wojnie polsko–bolszewickiej
– sympozjum naukowe,
15.08. – Płońsk – o godz. 10.00 obchody rozpocznie msza sw.
w kościele św. Michała, po której nastąpi wmurowanie
tablicy upamiętniającej walki w obronie Płońska
a następnie odbędzie się koncert orkiestry i solistów
Filharmonii Narodowej (rynek),
15.08. – Nasielsk – złożenie kwiatów na cmentarzu (godz. 11.15)
– msza św. w kościele św. Wojciecha (godz. 12.00),
15.08. – Pułtusk (godz. 12.00) – msza św. w Bazylice Pułtuskiej
i uroczystości na cmentarzu przy mogile poległych
w 1920 r.,
21.08. – Borkowo – obchody 90–tej rocznicy wojny 1920 r.
– rekonstrukcja bitwy (godz. 17.00),
16.09. – Ciechanów (Pl. Kościuszki godz. 10.00) – Światowy
Związek Żołnierzy Armii Krajowej Obwód Ciechanów
– Rajd rowerowy szlakiem pamięci narodowej
– 90 lat od Bitwy pod Sarnową Górą,
17.09. – Ciechanów – Centrum Kultury – Galeria C (godz. 18.00)
– wystawa prac J. Frankowskiego o tematyce
nawiązującej do wojny polsko–bolszewickiej,
22.09. – Ciechanów (Muzeum godz. 11.00) – konferencja
naukowa zorganizowana przez Światowy Związek
Żołnierzy Armii Krajowej i Muzeum Szlachty
Mazowieckiej w Ciechanowie,
22.09. – Ciechanów – koncert zespołu muzycznego studentów
Wydziału Kulturoznawstwa Państwowej Wyższej Szkoły
Zawodowej w Ciechanowie.

Czytaj więcej

GRUNWALD:MATEJKO I WSPÓŁCZEŚNI

Wystawa czasowa „GRUNWALD:Matejko i Współcześni:
600-lecie bitwy pod Grunwaldem”.
lipiec 2010 do maj 2011 rok

GRAŻYNA BARTNIK
MICHAŁ BANASZEK
MAREK BOGDASZEWSKI
KRZYSZTOF BUCZAK
ARTUR GOŁĘBIOWSKI
MICHAŁ JĘDRCZAK
ZBIGNIEW KOŁACZEK
WOJCIECH KOŁYSZKO
IREK KONIOR
DARIUSZ KOWALSKI
JOANNA KRZYSZTOŃ
DOROTA KUCZMA
JERZY MEDYŃSKI
TOMASZ MISTAK
KRZYSZTOF PAJĄK
ZOFIA PARYŻSKA
MICHAŁ PARYŻSKI
MARCIN PIOTROWSKI
JAN RAZIK
MONIKA MAŁGORZATA RDZANEK
GRZEGORZ ROGALA
JAN RYLKE
TOMASZ SIKORSKI
JAROSŁAW SKOCZYLAS
MAX SKORWIDER
ROMUALDAS STASIULIS
MARTA TARNAWSKA
EWA TRAFNA
MAREK WAWRO
WOJCIECH WOŁYŃSKI
Twórczość Jana Matejki (1838-1893) dla polskiego społeczeństwa była i nadal pozostaje ważną lekcją patriotyzmu i źródłem wiedzy o ojczystych dziejach. Obrazy i rysunki artysty kształtowały wyobraźnię i świadomość historyczną kilku pokoleń Polek i Polaków. Wśród nich znaczące miejsce znalazło jego monumentalne płótno „Bitwa pod Grunwaldem”.
W sześćsetlecie grunwaldzkiej bitwy chcemy wystawą „Grunwald: Matejko i współcześni” przypomnieć o wyjątkowym znaczeniu matejkowskiej relacji z pola największej bitwy średniowiecznej Europy w sferze dziejowej i społecznej, wspomnieć o jej zakorzenieniu w naszej pamięci, opisać jej ogromną popularność.
Wystawa gromadzi obrazy, rzeźby, rysunki, plakaty artystów żyjących wśród nas, różnych pokoleń. Ich dzieła odnoszą się do tradycji i wizji artystycznych grunwaldzkiego wydarzenia naszkicowanych przez Mistrza z Floriańskiej, wyrażają współczesną interpretację istoty i znaczenia grunwaldzkiej wiktorii. Jest wśród nich zabawny, przekorny obraz Krzysztofa Buczaka „Wejście Polski do Unii Europejskiej”. Dramatycznie o wojnie, przemocy mówią prace Joanny Krzysztoń i Tomasza Mistaka. O zgiełku pola bitwy, zamieszaniu opowiada Grażyna Bartnik. Impresyjny obraz walczących rycerzy przedstawia Romualdas Stasiulis. Poetyckim klimatom i matejkowskiej inspiracji uległy Dorota Kuczma, Zofia Paryżska, Monika Rdzanek, Marta Tarnawska, Ewa Trafna oraz Wojciech Kołyszko, Krzysztof Pająk, Grzegorz Rogala, Tomasz Sikorski, Marek Wawro. Do wydarzeń z nieodległej polskiej przeszłości sięga Marek Bogdaszewski, a do nieprzewidywalnej codzienności – Wojciech Wołyński. Jan Rylke z bitewnych epizodów układa frapującą kronikę prasowo-komiksową. O podtekstach polsko-niemieckich związków i interesów opowiadają ilustracje Artura Gołębiowskiego. Jerzy Medyński Grunwaldowi poświęca chwile konceptualnego namysłu. Zbigniew Kołaczek z barokowym wdziękiem opowiada o tym, co działo się wówczas w okolicach Grunwaldu i Malborka. Rycerstwo polskie przed bitwą śpiewało „Bogurodzicę”; jej tekst zainspirował Michała Jędrczaka do graficznego zobrazowania przestrzeni militarnych zmagań i potyczek. Topograficzne zagadki pola bitwy rozpracowuje Michał Paryżski. Marcin Piotrowski spogląda na pobitewny pejzaż grunwaldzki i stawia pytanie: czy warto było? Irek Konior i Max Skorwider o grunwaldzkich sprawach rozmawiają z widzami językiem plakatowych mistrzów. Szczególną uwagę zwraca praca ludowego twórcy, Jana Razika z 1977 roku, znajdującą się w zbiorach ciechanowskiego Muzeum Szlachty Mazowieckiej, będąca bardzo udaną rzeźbiarską replikę matejkowskiego obrazu. Rzeźby Michała Banaszka, Dariusza Kowalskiego, Jarosława Skoczylasa nie są konnymi posągami Władysława Jagiełły, ale ukazują i podkreślają wagę królewskiej władzy i sukcesu. Wśród rozmaitych druków znajdują się ostatnio wydane książki o tematyce grunwaldzkiej, katalogi wystaw, plakaty. Niespodzianka czeka na zwolenników komiksów.
Wyjątkowym, specjalnym gościem wystawy jest kopia rysunku kredką Stanisława Wyspiańskiego „Bitwa pod Grunwaldem” z 1898 roku, będąca ironiczną parodią matejkowskiej „Bitwy pod Grunwaldem”. To plątanina linii, zwieńczona chorągwią z czarnym krzyżem.
Plakat wystawy zaprojektował Max Skorwider, młody, poznański grafik i projektant, laureat kilku ważnych nagród artystycznych w konkursach graficznych i plakatowych w kraju i za granicą.

Wystawa prezentowana była w Muzeum Zbrojowni na Zamku
w Liwie (maj – czerwiec 2010), Muzeum Ziemi Krajeńskiej w Nakle nad Notecią (sierpień 2010) i w Muzeum Ziemi Chełmińskiej (wrzesień – październik 2010).

Czytaj więcej