120. urodziny Pana z ławeczki

14 sierpnia 1906 r. w Ciechanowie urodził się Robert Bartołd. Ukończył Gimnazjum Męskie w tym mieście, następnie studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Po 1945 r. związany był pracą zawodową w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ciechanowie. Jednocześnie bardzo aktywnie działał społecznie. Współzakładał Towarzystwo Miłośników Ziemi Ciechanowskiej (był jego wieloletnim wiceprezesem), Mazowieckie Towarzystwo Kultury i kwartalnik „Pięć Rzek”, Był społecznym opiekunem zabytków, przewodnikiem turystycznym i publicystą. Napisał bardzo udany Przewodnik po Ziemi Ciechanowskiej, kilka folderów krajoznawczych oraz wiele artykułów z dziedziny historii i kultury w prasie regionalnej. Przyczynił się do powstania muzeum w Gołotczyźnie. Zmarł 2 września 1996 r. w wieku 96 lat. Pochowany został w grobie rodzinnym na cmentarzu komunalnym w Ciechanowie. Jego imię nosi jedna z ulic Ciechanowa. Młodsi mieszkańcy Ciechanowa znają jego postać głównie z odlanego w brązie pomnika – ławeczki autorstwa Marka Zalewskiego, ustawionego w 2010 r. na początku ulicy Warszawskiej.

Poświęcono mu dwa wydawnictwa książkowe: Robert Bartołd kronikarz i miłośnik ziemi ciechanowskiej Edwarda Lewandowskiego i Ryszarda Maruta (Ciechanów 1998) oraz Robert Bartołd (1906-1996). Materiały z sesji naukowej Ciechanów – 25.01.2007 (Ciechanów 2007, wyd. Muzeum Szlachty Mazowieckiej). Krótsze lub dłuższe biogramy Bartołda można przeczytać w różnych wydawnictwach typu słownikowego, takich jak Kto jest kim w Ciechanowskiem pod red. Teresy Kaczorowskiej (1992), Ludzie pióra Mazowsza ciechanowskiego Alfreda Borkowskiego (2005),  Ciechanowianie. Szkice biograficzne, część III Edwarda Lewandowskiego (2007), Ciechanowski słownik biograficzny tegoż autora (2008) oraz w zbiorowej publikacji Historia w losach zapisana. Słownik biograficzny Towarzystwa Miłośników Ziemi Ciechanowskiej pod red. Macieja Adamkiewicza (2024). W przygotowaniu jest 28. numer „Ciechanowskich Zeszytów Ciechanowskich” pt. Robert Bartołd (1906-1996). Piewca i miłośnik Ziemi Ciechanowskiej. Jego promocja odbędzie się 9 października 2026 r. na Zamku Książąt Mazowieckich.

W załączeniu zdjęcie z obchodów 80-lecia Roberta Bartołda w Muzeum Okręgowym w Ciechanowie, 21 czerwca 1986 r. Pan Robert siedzi na nim z żoną, Emilią z Jankowskich (1908-1998).

dr Piotr Kaszubowski